Parabrahmadhārā
Mangalam
Sahitah Swāminā nityamāste nārāyaṇo harih;
Swāminārāyaṇastasmāt kīrtyate samupāsyate. 213
Prakaraṇa-sangatih
Swāmipadā’bhidheyam tu pūrvamito nirūpitam;
Nārāyaṇā’bhidheyam yat tadiha vinirūpyate. 214
Brahmavidyā yatah kārtsnyam bhajechchhāstra-prabodhitā;
Ubhau samāhitau yasyām-akṣharapuruṣhottamau. 215
Parabrahma-swarūpa-nirūpaṇam
Paramātmā param brahma sarveshvareshvaro harih;
Nārāyaṇashcha sarvagnah kṛupāluh puruṣhottamah. 216
Māyā’tītashcha nirdoṣhah sākṛutirmānavā’’kṛutih;
Nityah sarvasamutkṛuṣhṭa eko’yam naiva tatsamah. 217
Divyaguṇavishiṣhṭo’yam māyikaguṇa-varjitah;
Antaryāmī sarvakartā guṇā’tīto niyāmakah. 218
Mūrtimad0brahmaṇā nityam muktaistadbhāva-bhāvitaih;
Sevyate dāsabhāvena hyakṣharadhāma-sansthitah. 219
Upādānam nimittam cha kāraṇam jagato matah;
Sarvādhārah swatantrashcha kartā hartā niyāmakah. 220
Swadhāmasthita evā’yam sakalā’nvitatām gatah;
Vyatirikto’nvito’pīha Swāminārāyaṇo harih. 221
Manuṣhyādijanerdātā sarvakarma-fala-pradah;
Sarva-jnyāna-kriyechchhānām shakterdātā dayā’nvitah. 222
Divyasankalpa-mātreṇa naikānāmuddidhīrṣhayā;
Sakalaishvarya-sampanno dhāmni sanneva jāyate. 223
Divyā’’nandapradānāya mānuṣhīm tanumāshritah;
Divyatāmajahanneva līlāmātiṣhṭhate prabhuh. 224
Sa eva sahajānandah Swāminārāyaṇo harih;
Paramātmā param brahma bhaktijo dharmanandanah. 225
Sa eva paramopāsyo bhajanīyashcha bhāvatah;
Japyashchā’’shrayaṇīyashcha kīrtanīyashcha sarvadā. 226
Sa eva prakaṭo nityam pratyakṣhe brahmaṇi gurau;
Sahitah sakalaishvaryaih samyagānandadāyakah. 227
Anupraveshanāt tasya tattajjīveshvarātmasu;
Avatārāh prajāyante tallabdhaishvarya-bhūṣhitāh. 228
Vibhavā avatārāh syurharīchchhāvashamāgatāh;
Tattatkārya-nimittaistu hyasankhyakā bhavanti cha. 229
Vyūhāstathaiva vijnyeyāh parātmalabdhabhūtayah;
Tatsarvachetanā’’tmāno mitho bhinnāh swarūpatah. 230
Parabrahmādipadā’bhidheyatve pravṛuttinimittam
Vyapadiṣhṭam parabrahma yasmāddhi brahmaṇah param;
Akṣharah puruṣho gītastasmāchcha puruṣhottamah. 231
Aishvaryam dhāryate nityam vyāpanashāsanādikam;
Balashaktyādimattvam cha bhagavānuchyate tatah. 232
Jīveshvarā’’tmanāmātmā sarvā’’tmotkṛuṣhṭatām dharan;
Sarvā’’tmanāmupāsyashcha paramātmeti kīrtitah. 233
Īshvarebhyah paro yasmāt parameshvara uchyate;
Māyāniyamanāchchaiva māyīti paribodhitah. 234
Ekatvam
Swarūpam bhidyate naiva kāryabhedāt kadā’pi tat;
Ekam sadeva naikānām vidhānām grahaṇe prabhu. 235
Kvachidanupraveshena kvachit tena vinaiva cha;
Brahmaṇi nityavāso hi na tatrā’nupraveshanam. 236
Na muktāvapyabhedah syād brahmaṇā parabrahmaṇā;
Brahma-sādharmyamāptānām tatra bhaktih sadā sthitā. 237
Upādānatve’pi nirvikāritvam
Vyāpanāchchhāsanāchchaiva paropādānatā matā;
Vikṛutih prakṛutau jātā na sā brahmaparātmanoh. 238
Paratvam
Yatra sarvam gatam kāṣhṭhām guṇaishvaryādi vāstavam;
Na tatparam tu kasyā’pi kimapi tu kadāpi tu. 239
Brahmatah shreṣhṭhatā chā’pi shrutyaiva bodhitā yadā;
Kā kathā hyanyajīvānām īshvarāṇām tathaiva cha. 240
Asankhyeyā’vatārāṇām brahmanyūnatvabhājinām;
Tasmāt sarvasamutkṛuṣhṭah Swāminārāyaṇo harih. 241
Ekamevā’dvitīyam tat paramam brahma sarvadā;
Tatsamā’bhyadhikā’bhāvāt sṛuṣhṭiniyamahetutah. 242
No chenniyantṛubāhulyād ichchhā’bhiprāyabhedatah;
Vyavasthābhangadoṣhāddhi sṛuṣhṭyādyanupapannatā. 243
Madbhāvam mama sādharmyam paramam sāmyamuktitah;
Brahmabhāvam vijānīyād abhāvāttatparasthiteh. 244
Parama-sukha-pradātṛutvam
Jnyānā’’nandaswarūpo’yam jnyānā’’nandau bibhartyapi;
Sarvajnyānamayo nityam sarvā’’nandapradāyakah. 245
Kartṛutvam
Kalyāṇam paramam bhūyānnaikajīveshvarā’’tmanām;
Idamekam kṛupālostu sṛuṣhṭau prayojanam matam. 246
Jīvānāmīshvarāṇām cha tattatkarmā’nusāratah;
Tatkarmafalabhogāya vishvamidam virachyate. 247
Nā’to vaiṣhamyanairghṛuṇye dayaiva paramātmanah;
Yogyān dehendriyādīnshcha yachchhati mochayatyapi. 248
Ichchhāshakteh kriyāshakter-jnyānashakteh pradāyakah;
Ato nityam parā’dhīnā jīveshvarā’’tmakartṛutā. 249
Sarvagnatvam
Kartṛutvājjnyātṛutā siddhā jnyānyeva kurute yatah;
Karaṇādyanapekṣham tu jnyānam sakaraṇasya tat. 250
Yugapannikhilam vetti vinā yatnam sadā swatah;
Sankalpe prathamam sṛuṣhṭam vishvam teneti sarvavid. 251
Anvayitvam vyatirekitvam cha
Anvito naganadyādau jīveshvarā’’tma-sansthitah;
Pratimāsu visheṣhashcha vibhaveṣhvapi tiṣhṭhati. 252
Sarvā’’dhikyena samyak tu brahmaṇyevā’nvito harih;
Tāratamyāttu pātrāṇāmakṣharam sarvato’dhikam. 253
Dhāmni muktairanantairyat sevyamānam virājate;
Loke’sminnavatīrṇam cha vyatireki prakīrtitam. 254
Anvito vyatirikto vā swarūpam naiva bhidyate;
Naiva nyūnādhikatvam cha nān’shān’shitvam kadāchana. 255
Bhāgena kenachid vā na vyatireko’nvayo’pi cha;
Tatsāmarthyādikam sarvam sarvathā sarvadā samam. 256
Parabrahmaṇah saguṇatvam nirguṇatvam cha
Saguṇam nirguṇam cheti param brahma nirūpitam;
Saguṇam tu guṇaughatvānmahattvāt sarvatastathā. 257
Nirguṇamapi tajjnyeyam shūnyatvānmāyikairguṇaih;
Sūkṣhmā’tisūkṣhmatāyāshcha yajjnyānānmuchyate’shubhāt. 258
Sākṛutikatvam
Īkṣhaṇam shrūyate tasya prashne muktagaṇasya cha;
Sākārah sahajānando divyasundara-vigrahah. 259
Sākṛutireva kartā’yam sākṛutirvyāpako matah;
Sākṛutireva shāstā sa nityam sākṛutiko harih. 260
Yashcha karaṇa-rūpāderniṣhedhah shrūyate shrutau;
Māyikasyaiva sa jnyeyo divyasya tatra rūpaṇāt. 261
Tatrā’pi mānavākārah kishoro dvibhujah sadā;
Chaturaṣhṭabhujatvādi kvāchitkam svechchhayā kṛutam. 262
Tasmāddhareh swarūpam tu sākārameva sarvadā;
Iti bhāvanayā nityam tadupāstirhi mokṣhadā. 263
Nirākārādibhāvā’’ḍhyā drohanigraha-bandhakṛut;
Sākāratve hareh prītih sharkarākhaṇḍavad bahuh. 264
Sarvoparitvam
Swatah sarvasamutkṛuṣhṭah sarvatra sarvathā sadā;
Guṇaishvaryādibhih kvā’pi ko’pi na tatsamo bhavet. 265
So’yam shrīsahajānandah sarvopari parātparah;
Swāminārāyaṇah sākṣhād yasmānna vidyate parah. 266
Pratyakṣhatvam
Pratyakṣho’stīti siddhāntam Swāminārāyaṇo bhuvi;
Pūrvamanupadiṣhṭam cha vishiṣhṭamāha shāshvatam. 267
Adyaiva vartamānam yad naratanau virājitam;
Pratyakṣhamiti tajjnyeyam pashyaddhi vicharat tathā. 268
Sākṣhād bhojanavārtādi cheṣhṭā-charitra-chintanam;
Pratyakṣham labhyate yasmāt sahavāsādinā punah. 269
Sevitah Sahajānando bhaktaistatkālikairmudā;
Pratyakṣham samprati jnyeyam gururūpeṇa sansthitam. 270
Samyag vāso yatastatra hyudbhutasarvashaktikah;
Nārāyaṇaswarūpam tat pratyakṣhamiti sevyate. 271
Divyatvam
Divyo divyā’tidivyo’yam swasangād divyatāpradah;
Divye dhāmni sadā divyo divya ihaa samāgatah. 272
Mānuṣhe divyatām pashyan chintayan varṇayan likhan;
Divyānandam prabhunjīta kṛupāto divyatānidheh. 273
Samprāpyā’kṣhararūpatvam bhajet puruṣhottamam;
Ityādi-sahajānanda-vākyānmānā’ntaraistathā. 274
Grathito yena shabdo’yam-akṣharapuruṣhottamah;
Gurūṇām gurave tasmai shāstriṇe’stu namo namah. 275
Vijnyāpya brahma-parabrahma-surūpayugmam
Prasthāpya dhātupratimā bhuvi mandireṣhu;
Yenā’njalirvirachito viralo’stu tasya
Dvāre hi yagnapuruṣhasya shubhānjalirme. 276
